YENİ DÜNYA JEOPOLİTİĞİ VE SURİYE

Bugün dünyamız, tarihin hiç bir döneminde olmadığı kadar büyük bir dönüşüm yaşıyor.
Ancak kullandığımız dil ve kavramlar 19. yüzyıl, hatta 20. yüzyıl kavramlarıdır. Herkes sistemin çöktüğünü söylüyor.
Sümer tabletlerinde, bundan 2 bin yıl önce “gençler bozuluyor” diyordu. Sokrat, gençleri yoldan çıkardığı gerekçesiyle yargılanıp idam edildi.
İnsanın değişimi çok zordur, en kolay gençler yönlendirilebilir. Hz Peygamber, kendi dilinizle çocuklarla konuşmayın, diyor.
200 yıl geriye gidiyoruz, Fransız devrimi sırasında halk “biz kral istemiyoruz” diyor. Diğer halklar, bunlar deli mi diyor.
Bundan 100 yıl önce bir kıta keşfediliyor, entellektüeller gelin yeni bir sistem kuralım, çeşitli milletlerden insanlar var (İngiliz, Fransız, Alman, Portekiz). Her ırk 4-5 yıl yönetsin, diyorlar. İngiliz ve Fransız kralları erken uyanıyor; kralın yanında bir de parlamento olsun diyorlar. Böylece siyasal dönüşüm sağlanıyor.
3.Selim, ben bu değişimi sağlayacağım diyor.
Fransız devriminin ana nedenlerinden biri gazetelerdir. Mehmet Ali Paşa Napoleon’dan etkilenerek Mısır da gazete çıkarıyor. 2. Mahmut döneminde Vakayı Resmiye ismiyle Osmanlı’da gazete çıkarılmaya başlıyor.
Şimdi sosyal medya toplumu dönüştürüyor. Yeni bir jeopolitik oluşuyor. Böyle dönemlerde liderler toplumları ayakta tutar. İbni Sina, Farabi, Biruni büyük toplumsal değişimlerin olduğu dönemlerde yaşamışlardır.
Suriye Arap Dünyasının kapısıdır. Orası düzelirse bütün Arap ve İslam dünyası düzelir.

Not. Bu yazı Turan Kışlakçı’nın 31.01.2026 tarihinde Dış Politika Derneğinde verdiği konferansın notlarından derlenmiştir.